Đồng chí Nguyễn Trọng Vỹ - Phó Chủ tịch UBND xã, Trưởng Ban vận động xây dựng Đền Hạ Ấp báo cáo quy trình xây dựng Đền và kêu gọi các tổ chức, cá nhân ủng hộ xây dựng Đền Hạ Ấp.
Đại biểu dự lễ khởi công.
Tham dự buổi lễ có đồng chí Trần Quang Nhật – Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đồng chí Trần Quốc Bảo – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; cùng đại diện Thường trực HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã; các phòng, ban, ngành liên quan; đại diện dòng tộc họ Ngô Đăng và đông đảo bà con nhân dân trên địa bàn.
Trước đó, chiều ngày 03/5, đồng chí Trần Quốc Bảo - Phó Bí thư, Chủ tịch UBND xã và đồng chí Nguyễn Trọng Vỹ - Phó Chủ tịch UBND xã đã đến dâng hương tại phần mộ và Đền thờ danh tướng Ngô Đăng Minh tại thôn Trúc Lâm, xã Hà Linh, thể hiện lòng thành kính, tri ân công lao to lớn của ông đối với quê hương, đất nước.
Theo Phả hệ họ Ngô Việt Nam, Thái bảo Thế quận công Ngô Cảnh Hựu là hậu duệ của Ngô Nước (quê Trảo Nha, Can Lộc, Hà Tĩnh). Con ông là Ngô Phúc Ngôn (tức Ngô Đăng Khản) đã lánh nạn, lên vùng Hà Linh, Hương Khê khai phá, lập nghiệp. Ngô Đăng Khản sinh ra các ông: Ngô Đăng Thiện, Ngô Đăng Minh và Ngô Đăng Bình.
Ngô Đăng Minh là danh nhân lịch sử thời Lê Trung Hưng, người học rộng, tài cao. Năm 1694, ông đỗ Đình nguyên, được vua phong nhiều chức tước cao quý. Năm 1704, khi giặc Bồn Man xâm lấn biên cương, ông được cử cầm quân dẹp giặc, lập nhiều chiến công, tiếp tục được ban phong tước vị cao hơn.
Không chỉ có công trong quân sự, Ngô Đăng Minh còn có nhiều đóng góp trong phát triển kinh tế - xã hội. Ông chiêu mộ Nhân dân khai hoang, lập làng, mở rộng sản xuất với hơn 200 mẫu ruộng, biến vùng rừng núi hoang vu thành các làng xóm trù phú. Ông mở lớp dạy chữ, xây dựng đời sống văn hóa, lập đền thờ Nữ thần Đại Càn, giáo dục Nhân dân hướng thiện, yêu nước và giữ gìn biên cương.
Những vùng đất do ông khai phá nay là các xã Hương Bình, Hương Phú, Hương Long, Phúc Đồng (huyện Hương Khê). Ông không có con, đã nhận con cháu trong dòng họ và con nuôi thuộc các họ Trương, Trần, Đặng, Nguyễn để tiếp tục phát triển vùng đất.
Ông mất năm 1725 tại Thăng Long, được đưa về an táng tại làng Trúc Lâm (Hà Linh) và được phong Thành hoàng bản xứ. Nhân dân nhiều đời tôn thờ ông, lập điện thờ tại Đền Bộng Bạng. Năm 1895, ông được vua phong sắc Thần Bảo Trung Hưng. Do chiến tranh và thời gian, Đền Hạ Ấp bị xuống cấp, năm 1947 được hợp tự về Đền Trầm Lâm, hiện vẫn lưu giữ sắc phong.
Việc phục dựng Đền Hạ Ấp để thờ Nữ thần Đại Càn, danh tướng Ngô Đăng Minh và những người có công với đất nước là nguyện vọng lâu nay của Nhân dân. UBND xã Hương Khê đã hoàn tất các thủ tục, thống nhất xây dựng Đền trên diện tích gần 1.700m² tại nền đất cũ, đồng thời thành lập Ban vận động kêu gọi nguồn lực.
Lãnh đạo xã Hương Khê và đại diện dòng tộc họ Ngô Đăng làm lễ động thổ khởi công xây dựng Đền Hạ Ấp.
Quỹ Thiện Tâm – Tập đoàn Vingroup đã cam kết hỗ trợ kinh phí xây dựng các hạng mục chính như Nghi môn, Nhà Tiền tế, Trung điện, Thượng điện và nội thất thờ tự. Bên cạnh đó, Ban vận động đã huy động được 25 tổ chức và hơn 990 cá nhân ủng hộ với tổng số tiền hơn 500 triệu đồng để phục vụ giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng và các hạng mục phụ trợ.
UBND xã Hương Khê phối hợp Quỹ Thiện Tâm đã tổ chức lễ động thổ, chính thức khởi công xây dựng Đền. Địa phương tiếp tục kêu gọi các tổ chức, cá nhân, con em xa quê và Nhân dân chung tay đóng góp để công trình sớm hoàn thành, dự kiến khánh thành vào dịp Tết Nguyên đán năm 2027.
Sau khi hoàn thành, Đền Hạ Ấp sẽ là nơi thờ phụng Nữ thần Đại Càn, danh tướng Ngô Đăng Minh và các bậc tiền nhân, đồng thời trở thành điểm sinh hoạt văn hóa tâm linh, góp phần gìn giữ và phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương.