Đồng chí Nguyễn Sỹ Thông, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Hương Khê khai mạc buổi lễ.
Đại biểu dự lễ Tế tự.
Tham dự buổi lễ có đồng chí Trần Quang Nhật, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đại diện Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND, xã Hương Khê cùng đông đảo Nhân dân trong và ngoài địa phương.
Lãnh đạo xã Hương Khê dâng hương.
Đền Phúc Ấm là ngôi đền linh thiêng, nơi thờ Bản cảnh Thành hoàng “Đô đô thống chế Đại tướng quân, Tổng quản Ngọc Khê Hầu” – danh nhân lịch sử thế kỷ XVII, người có nhiều công lao trong việc trấn giữ biên cương và bảo vệ Nhân dân. Theo sử liệu, “Đô đô thống chế Đại tướng quân – Tổng quản Ngọc Khê Hầu” là tước hiệu của ông Dương Đô (không rõ năm sinh, mất ngày 16/2 năm Bính Thìn, đời vua Lê Hy Tông, niên hiệu Vĩnh Trị thứ nhất – năm 1676). Ông quê tại làng Thiên Mộ, xã Bàu Lăng, phủ Đức Quang, đạo Nghệ An xưa (nay thuộc xã Hương Bình).
Ban Nghi lễ thực hiện nghi thức Lễ tế tự.
Với những công lao to lớn trong việc trấn giữ biên cương Tổ quốc vào giữa thế kỷ XVII và phù trợ, bảo vệ Nhân dân làng Phúc Ấm hơn 400 năm trước, ông được Nhân dân tôn làm Bản cảnh Thành hoàng của làng. Hiện nay phần mộ của Ngài được thiên táng tại xã Phúc Đồng (cũ), nay là xã Hương Bình và được hậu duệ dòng họ Dương gìn giữ, thờ phụng chu đáo.
Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, Đền Phúc Ấm còn gắn với nhiều dấu mốc lịch sử quan trọng. Những năm 1930 – 1931, đây là nơi thành lập Chi bộ Đảng – cơ sở 2 của Chi bộ Cộng sản đầu tiên của huyện Hương Khê (cũ). Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, ngôi đền còn được sử dụng làm trụ sở cho nhiều cơ quan hành chính của huyện.
Ghi nhận những đóng góp của vị Thành hoàng và Nhân dân địa phương, qua các triều đại phong kiến, Đền Phúc Ấm và làng Phúc Ấm đã 6 lần được các vua ban sắc phong, gồm các triều vua Tự Đức, Thành Thái, Duy Tân và Khải Định, tôn phong thần với các mỹ tự cao quý như Dực bảo trung hưng linh phù chi thần, Đoan Túc Tôn Thần…
Trước đây, các đạo sắc phong được Nhân dân làng Phúc Ấm gìn giữ cẩn thận. Đến năm 1947, theo chủ trương của Chính phủ về việc hợp tự các đền, chùa trong huyện Hương Khê, toàn bộ 6 đạo sắc phong của làng đã được đưa về thờ tại di tích lịch sử quốc gia Đền Công Đồng – Miếu Trầm Lâm – Thành Sơn Phòng (xã Phú Gia).
Với những giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu, năm 2014 Đền Phúc Ấm được UBND tỉnh Hà Tĩnh công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Hằng năm, tại đây diễn ra nhiều hoạt động văn hóa truyền thống như Lễ Khai Hạ, Lễ Thánh, Lễ Tự Điền…, thu hút đông đảo Nhân dân, con em quê hương và du khách thập phương về tham dự.
Những năm gần đây, với sự quan tâm của địa phương cùng sự chung tay đóng góp của con em xa quê và kiều bào, Đền Phúc Ấm đã được trùng tu, tôn tạo ngày càng khang trang. Hiện nay, khu di tích gồm các hạng mục chính như Thượng điện, Trung điện và Nhà Thánh, được xây dựng theo kiến trúc truyền thống. Năm 2023, khuôn viên đền được lát 520m² đá xanh.
Lễ tế Tự Điền năm nay được tổ chức trang nghiêm, thành kính nhằm tưởng nhớ và tri ân công lao của vị anh hùng dân tộc Dương Đô.
Sau nghi thức tế lễ, các đại biểu cùng đông đảo Nhân dân và du khách thập phương đã dâng hương, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mọi người mạnh khỏe, hạnh phúc.
Trải qua nhiều năm, Lễ tế Tự Điền tại Đền Phúc Ấm vào dịp tháng Giêng hằng năm đã trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống của địa phương. Đây không chỉ là dịp để Nhân dân tưởng nhớ, tri ân công đức của các bậc tiền nhân mà còn góp phần củng cố tinh thần đoàn kết cộng đồng, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống lịch sử, văn hóa của quê hương, từ đó tiếp tục chung sức xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước ngày càng phát triển.