Tại buổi làm việc, đồng chí Trần Quốc Bảo – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã đã báo cáo quá trình chuẩn bị các điều kiện để triển khai xây dựng Đền Hạ Ấp. Theo tư liệu lịch sử, vào thời Hậu Lê, danh tướng Ngô Đăng Minh là người có công đánh thắng giặc Bồn Man, bảo vệ vững chắc biên cương nước Đại Việt. Sau chiến thắng, ông đã chiêu mộ Nhân dân khai khẩn đất đai, lập làng, mở mang đời sống và truyền dạy học hành. Sau khi qua đời, ông được Vua phong là Bản xứ Thành Hoàng Hương Long.
Để ghi nhớ công lao của ông, năm 1768, Nhân dân xã Hương Long (cũ) đã xây dựng Đền Hạ Ấp làm nơi thờ tự. Đến năm Thành Thái thứ 6 (1895), ông tiếp tục được phong sắc Thần “Bảo Trung Hưng”. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của chiến tranh và thời gian, đến năm 1947, Đền Hạ Ấp được hợp tự về Đền Trầm Lâm (xã Phú Gia cũ) và di tích gốc bị tàn phá.
Trước nguyện vọng của Nhân dân địa phương, năm 2024, UBND xã Hương Long (cũ) đã làm việc với Quỹ Thiện Tâm – Tập đoàn Vingroup để đề nghị hỗ trợ kinh phí phục dựng Đền. Tuy nhiên, do thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, việc triển khai tạm thời bị gián đoạn. Đến nay, xã Hương Khê mới tiếp tục kế thừa và đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Hiện UBND xã đã tiến hành kiểm tra, rà soát hiện trạng khu đất, dự kiến xây dựng Đền trên diện tích khoảng 1.700m². Đồng thời, địa phương đã tổ chức làm việc với Ban Cán sự, Ban Công tác Mặt trận thôn Thượng Ấp và các hộ dân có đất bị ảnh hưởng; tiến hành kiểm đếm đất đai, tài sản trên đất và xây dựng phương án bồi thường với tổng kinh phí dự kiến khoảng 900 triệu đồng.
Qua các cuộc họp, Nhân dân thôn Thượng Ấp đồng thuận cao với chủ trương xây dựng Đền Hạ Ấp, đồng thời mong muốn dự án sớm được triển khai. Ban Cán sự thôn đã có tờ trình đề nghị UBND xã xem xét, tổ chức thực hiện. Nội dung này đã được Thường trực, Ban Thường vụ Đảng ủy và Ban Chấp hành Đảng bộ xã thống nhất cao.
Ông Phan Công Trình, đại diện người dân mong muốn Đền Hạ Ấp sớm được xây dựng.
Ngày 23/3/2026, UBND xã Hương Khê đã có văn bản đề nghị Quỹ Thiện Tâm – Tập đoàn Vingroup hỗ trợ kinh phí phục dựng Đền. Tiếp đó, ngày 07/4/2026, UBND xã ban hành Quyết định thành lập Ban Vận động xây dựng Đền Hạ Ấp nhằm huy động các nguồn lực xã hội hóa, phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, đầu tư trang thiết bị và xây dựng các hạng mục phụ trợ.
Đồng chí Nguyễn Sỹ Thông - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội, xã Hương Khê phát biểu.
Để triển khai dự án, UBND xã Hương Khê đề nghị Tập đoàn Vingroup và Quỹ Thiện Tâm hỗ trợ khoảng 18 tỷ đồng; đồng thời địa phương sẽ huy động thêm các nguồn lực hợp pháp khác để đảm bảo hoàn thành công trình theo đúng quy định.
Phát biểu tại buổi làm việc, đại diện Quỹ Thiện Tâm – Tập đoàn Vingroup ghi nhận sự chuẩn bị tích cực của địa phương và thống nhất chủ trương hỗ trợ xây dựng Đền Hạ Ấp. Hai bên thống nhất, UBND xã Hương Khê tiếp tục hoàn thiện mặt bằng và các điều kiện cần thiết để phấn đấu khởi công công trình vào đầu tháng 3 âm lịch năm 2026, hoàn thành và đưa vào sử dụng vào dịp Tết Nguyên đán năm 2027.
Việc phục dựng Đền Hạ Ấp không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử – văn hóa mà còn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh của Nhân dân, qua đó giáo dục truyền thống yêu nước và tri ân công lao của các bậc tiền nhân đối với thế hệ hôm nay và mai sau.